Wapen en vlag
Heerlen was een van de vier hoofdschepenbanken in het land van Valkenburg. Het oudste wapen van Heerlen is gebaseerd op het schependomszegel van de hoofdsche-penbank van Valkenburg. Het oudste bekende schependomszegel dateert uit 1364. Het zegel vertoont de parochieheilige, de H. Pancratius, met voor zich een schild, waarop een dubbelstaartige leeuw is afgebeeld. Deze leeuw is waarschijnlijk de leeuw van Valkenburg. Ook op latere zegels komt dezelfde afbeelding voor, de heilige achter een schild met de leeuw. Waarom de leeuw op het wapen in zwart is uitgevoerd in plaats van in rood, zoals de leeuw van Valkenburg, is niet bekend.
In 1964 is het wapen gewijzigd op initiatief van de toenmalige burgemeester Van Rooy. Hij wilde de vier belangrijkste perioden van de geschiedenis van Heerlen gesymboli-seerd zien. Als eerste de Romeinse tijd. Heerlen is in de Romeinse tijd ontstaan en was bekend onder de naam Coriovallum. Aangezien Coriovallum een garnizoensplaats was, werd gekozen voor een legerveldstandaard met de letters CORIO. De H. Pancratius werd opnieuw opgenomen en de leeuw van Valkenburg werd in geel uitgevoerd. Het vierde kwartier symboliseerde de mijnbouw, die met name in de twintigste eeuw een belangrijke rol in Heerlen heeft gespeeld.
Na de samenvoeging van Heerlen met Hoensbroek in 1982 werd het wapen van Hoensbroek gecombineerd met de leeuw van Valkenburg, als zijnde het oudste wapen van Heerlen. Zowel de parochieheilige van Heerlen, de H. Pancratius als de heilige van Hoensbroek, de H. Johannes de evangelist, kwamen op het nieuwe wapen te vervallen. De gemeente Heerlen voert het wapen niet op briefpapier en andere bescheiden, maar gebruikt hiervoor een apart logo.
Heerlens officiële vlag
De gemeenteraad van Heerlen heeft tijdens de vergadering van 7 februari 1966 besloten tot instelling van een officiële vlag.
De omschrijving van de vlag luidt: "een vierkant doek van blauw met in het midden een gele Romeinse adelaar, geplaatst in de verhouding 2:1".
De gemeenteraad is tot dit besluit gekomen na herhaald en uitvoerig overleg met de Hoge Raad van Adel. Volgens de toen geldende algemene richtlijnen voor de samenstelling van vlaggen moesten zowel de kleuren als de vlagsymbolen ontleend worden aan het toenmalige gemeentewapen van 1964.
De kleur blauw is gekozen om hiermee de handel en industrie te symboliseren. De Romeinse adelaar duidt op het ontstaan en de uitgroei van Heerlen. De adelaar heeft zijn specifiek heraldische vorm. De figuur van de adelaar, alsmede de vulling van het dundoek, komen het beste tot hun recht in een vlag die vierkant van model is. De vormgeving, de tweekleurensymboliek en de Romeinse adelaar kunnen als representatief teken van de gemeente gezien worden. De vlag geeft het plaatselijk verleden vanaf het begin van onze jaartelling tot en met de industrialisatie weer.
De vlag onderscheidt zich van de andere gemeentevlaggen in ons land, omdat Heerlen als enige gemeente de Romeinse adelaar voert. Als herkenningsteken is de vlag van Heerlen daarom bijzonder karakteristiek.
(gegevens overgenomen van site gemeente Heerlen, www.heerlen.nl)
